Wim's talk

In Perspectief - Wim Hoogendijk
Wim Hoogendijk

Wim Hoogendijk

Zo aan een nieuw seizoen, na een lange 'zomerslaap' is het voor mij lastig om weer op gang te komen. We gaan het tiende jaar in van In Perspectief, met recht een mijlpaal. Toch moet ik diep boren naar inspiratie en motivatie. Hoe komt dat? Zijn het de naweeën van de 'zomerslaap'? Ik denk dat er nog wat anders achter zit. Een soort Don Quichot gevoel. Al 9 jaar in gevecht met windmolens en ze blijven maar doordraaien. Het is lastig praten met systemen en vastgeroeste tradities.

 

Maar toch...

Een paar weken geleden werd ik gebeld door een meneer uit het westen van het land. Hij lag op het strand en las het boek van Jan Bonda 'Het ene doel van God'. Hij vertelde enthousiast dat hij diep onder de indruk was van de boodschap van het boek. Dit moeten veel meer mensen lezen. Wat bleek, de man had een christelijke boekwinkel. Hij zei: 'doe maar een doos boeken, ik ga ze prominent in mijn winkel uitstallen. Ik krijg er misschien wat gedoe mee, maar dat is het me waard'.

Regelmatig bellen en mailen mensen In Perspectief. Ze hebben wat gelezen, of een lezing van de site


geluisterd. Ze zijn op zoek naar, ja naar wat eigenlijk? Ze zijn vastgelopen in vastgeroeste Godsbeelden van voorwaardelijke liefde, van een theologie van hemel en hel, van allerlei vormen van moralistisch christendom. Moe en gefrustreerd.

Ik denk dat ik iets begin te begrijpen, niet alleen in mijn hoofd, maar juist ook emotioneel, wat Jezus bedoelde toen hij uitriep: “Kom tot mij allen die vermoeid en belast zijn en ik zal u rust geven”. Israël was in Jezus dagen

een land van tradities, vastgespijkerd tot op de titel en de jota. Jezus poetst de ballast weg en 'God' komt als het ware weer tevoorschijn. Je kunt weer adem halen.

Ik vind het mooi dat wij als In Perspectief vermoeide en belaste mensen aanspreken. God is anders, Hij is werkelijk goed. Jezus kwam niet voor de lucky few, maar kwam om alle nakomelingen van Adam en Eva weer thuis te brengen. Elke theologie die dit niet erkent zorgt uiteindelijk voor vermoeide en belaste volgelingen.

 

Genade

De kern van genade is en blijft dat je iets krijgt dat je niet hebt verdiend. Niet door de juiste dogma's te geloven of de juiste levensstijl uit te oefenen. Dit druist in tegen alles wat religie ons wil doen geloven, ook de christelijke religie. Paulus vat het kernachtig samen in Rom. 3:23-24 “Want allen hebben gezondigd en derven de heerlijkheid van God, en worden om niet gerechtvaardigd uit Zijn genade, door de verlossing in Christus Jezus'. Met zo'n uitspraak blaas je alle windmolens aan gruzelementen.

 

Twee mooie uitspraken

In een boek van Philip Yancey kwam ik twee prikkelende uitspraken tegen.

De eerste van de theoloog Richard Niebuhr: “Hoe vreemd het ook klinkt, ik zie in de kerk, een instituut dat volgens Paulus is ingesteld om “het evangelie van Gods genade” te verkondigen, soms juist een gebrek aan genade”.

Dit gebrek aan genade vertaalt zich in de levens van de volgelingen, getuige de volgende uitspraak van hulpverlener David Seamands: “Vele jaren geleden moest ik tot de conclusie komen dat de twee belangrijkste oorzaken voor de meeste emotionele problemen onder evangelische christenen de volgende zijn: het niet kunnen begrijpen, ontvangen en leven van Gods onvoorwaardelijke genade en vergeving; en niet in staat zijn die onvoorwaardelijke liefde, vergeving en genade aan andere mensen te bewijzen...”

 

Inmiddels heb ik mijn inspiratie voor het nieuwe seizoen weer gevonden: met In Perspectief de genade van God in Christus door alle activiteiten heen handen en voeten te geven. Zodat vermoeide en belaste reizigers zich eraan kunnen laven. Als medereiziger hoop ik velen van jullie bij één van onze activiteiten te ontmoeten.

 

Wim Hoogendijk

Hoofdstuk 2: Het nieuwe daar is hier. De hemel

Het christelijk geloof is het verhaal van een beweging: van a naar b, van het ene domein naar het andere, van dood naar leven. In de richting van de hemel. En die bevindt zich ergens anders. Dat is de traditionele christelijke gedachte bij het begrip 'de hemel'.

 

Deze christelijke gedachte is beperkt. Bell probeert aan de hand van een aantal voorbeelden iets weer te geven van Jezus’ inzichten over de hemel (of 'het eeuwige leven'). In de tijd van Jezus kende men 'deze wereld' en 'de komende wereld' (zie bijv. Luc. 18:29-30). In het Grieks wordt bij beide begrippen het woord 'aion' gebruikt. De hoofdbetekenis van dit woord is: een tijdperk met een begin en een einde.

In het oude testament wordt door de profeten vaak gesproken over de komende wereld, een prachtig tijdperk, waarin alle volkeren in vrede en recht op een vernieuwde aarde zullen leven (zie o.a. Jes.2:2,4,5, Jes.25:6-8, Ez. 36, Amos 9:13).

Er is in de komende wereld geen plaats voor onrecht in welke vorm dan ook. Alles zal er zijn zoals God het heeft bedoeld. Aan onrecht wordt door goddelijk oordeel een halt toegeroepen. De wereld hunkert naar oordeel. De wereld snakt ernaar dat dingen rechtgezet worden. Wie Bell ervan beticht niet in oordeel te geloven, heeft hoofdstuk 2 in elk geval niet goed gelezen.

Bell komt vervolgens met een boeiende, nieuwe gedachte. Kort samengevat: onze eschatologie bepaalt onze ethiek. Als je gelooft dat de hemel slechts een plek is voor na de dood, waarom zou je dan moeite doen voor het welzijn - in de meest brede zin van het woord - van de huidige aarde? Bell stelt dat de hemel, het eeuwige leven, nu in zekere zin al begint. De hemel is een kwaliteit van leven die zelfs de dood kan doorstaan. ('Het eeuwige leven is dat ze U kennen.') Jezus nodigt ons uit om in deze gebroken, schitterende wereld het leven van de hemel te leven, hier-en-nu!

Bell voegt hier een waardevolle dimensie toe aan het traditioneel-christelijke beeld van de hemel. Dit element van het hier en nu kan gelovigen nieuwe inspiratie geven om werk te maken van deze planeet aarde!

Hoofdstuk 1: En die lekke band dan?

In dit hoofdstuk gaat Bell door met waar hij in de inleiding al mee begon: het stellen van vragen.  Daarbij hanteert hij een bijna socratische methode: de ene vraag leidt automatisch tot een volgende.

De vragen cirkelen rondom het centrale thema: Wat is nou eigenlijk het hart van het christelijk geloof?

De vragen die Bell stelt:

  • Zit Ghandi in de hel?

  • Gaan er miljarden mensen naar de hel, omdat ze in hun eindige leven verkeerde dingen hebben gedaan? Wat is dat voor God?

  • Gaan er maar een paar mensen naar de hemel? De uitverkorenen? Hoe word je een van hen?

  • Is er geen hoop voor niet-gelovigen?

  • Vanaf welke leeftijd ben je verantwoordelijk?  Vanaf 12? Is het dan niet liefdevol om iedereen die nog (net) geen twaalf is, te doden?

  • Als iemand aangeeft niet in Jezus te geloven, over welke Jezus heeft hij of zij het dan? Vanuit welke beeldvorming/opvoeding/bijbelinterpretatie? Sommige Jezussen moeten ook afgewezen worden!

  • Is het noodzakelijk om een persoonlijke relatie met God te hebben? Waarom staat dat nergens in de Bijbel?

  • Als eeuwig leven genade is, waarom moet je dan iets doen?

  • Word je gered door wat je zegt? (Luc. 23:42), of door wie je bent? (Luc. 20:35) of omdat je volhoudt? (Math.10:22)

  • Heeft redding te maken met het geloof van je vrienden? (Marc. 2: 5) of met je etnische afkomst? (Rom. 11:26)

Aan het eind van dit hoofdstuk laat Bell zijn lezers wat verdwaasd achter. Dacht je hemel en hel aardig op een rijtje te hebben: Geloof in Jezus en je gaat naar de hemel, zo niet, dan beland je in de hel. Zo simpel ligt het dus niet. Om nog wat zout in de wond van het evangelisch simplisme te strooien, eindigt Bell het hoofdstuk verontrustend:  Bijna iedereen in de Evangeliën heeft er moeite mee de persoon Jezus te plaatsen. Wie is Hij nu precies? Er is maar één categorie wezens die wel gelooft en wel weet wie Jezus is; de demonen! (o.a. Luc. 4:33,34)

Bell, waar wil je nu heen? Aan het eind van dit hoofdstuk is ook die vraag nog in een verwachtingsvolle mist gehuld…

Het zijn er miljoenen (voorwoord)

Deze maand is het zover! Het spraakmakende boek van Rob Bell verschijnt in Nederlandse vertaling. In de komende weken wil ik in deze weblog de inhoud van het boek van mijn bescheiden commentaar voorzien. Elke week een hoofdstuk. We beginnen met de inleiding.

In de titel wordt meteen duidelijk waar voor Rob Bell de focus ligt: de meeste van deze is… LIEFDE. Met als ondertitel: Een eerlijk boek over hemel en hel.
Persoonlijk vind ik de hoofdtitel in het Engels nog sterker, kort maar krachtig: Love Wins.

Als je het als auteur aandurft om hemel en hel in een kader van liefde te plaatsen, dan denk je op zijn minst ‘out of the box’. Met op zijn minst de suggestie dat Liefde het uiteindelijk zal winnen van de hel. Deze suggestie is in christelijk Amerika massaal opgepakt. Voordat het boek zelfs maar in de boekwinkel lag, wisten vele commentatoren op internet al te vermelden dat Rob Bell het traditionele pad van ‘hemel en hel’ volledig kwijt was. Het boek bleek al een ‘bestseller’ voordat er ook maar één exemplaar verkocht was.

Waarom dit boek? Een heftige reden. De titel blijkt de lading te dekken. Bell gebruikt stevige woorden: misleiding, vergif, de boodschap van Jezus wordt de das om gedaan… Waardoor dan? Door de centrale ‘christelijke’ boodschap dat een select groepje christenen de eeuwigheid zal doorbrengen in de hemel, terwijl het overige deel van de mensheid voor altijd gestraft en gepijnigd wordt in de hel.

Maar als dit vergif is, hoe zit het dan wel?....
Bell benadrukt de dialoog, de discussie, de veelkleurige stroom van theologische uitleg in de kerkgeschiedenis.

Volgende week kijken we naar hoofdstuk 1.

We staan op de drempel van het nieuwe jaar. Op zo’n moment heb je de neiging even terug te blikken op het afgelopen jaar. Laat ik deze neiging niet onderdrukken en het gewoon doen.

 

Met In Perspectief kijken we terug op een mooi jaar. We hebben weer een aantal studieavonden georganiseerd, waar steeds zo tussen de 25 en 40 bezoekers zijn geweest. Een hoogtepunt was toch wel het Omega weekeind in oktober. Heel bijzonder om mee te maken wat het Evangelie doet in mensenlevens. Een topper was onze eerste Belgische spreker: Michaël Wittocx.
Klaas Goverts heeft de studiereeks van het najaar afgesloten met een prachtige uitleg over ‘de wederoprichting van alle dingen’. Binnenkort op www.inperspectief.com te beluisteren.

 

Bijzondere gebeurtenissen waren natuurlijk het interview met Andries Knevel op de radio en de discussie met dr. Jan Hoek in een bomvolle tent op het Flevofestival. Daarnaast was er de eerste Nederlandse ‘Rob Bell’ avond in Utrecht, waar ik een inleiding over zijn boek ‘Love Wins’ mocht verzorgen. Goed om te merken dat er langzaam maar zeker steeds meer ruimte komt voor het gedachtengoed van het Evangelisch Universalisme.

 

Maar misschien denk je wel: leuk al die activiteiten, interessante studies, maar waar maken ze zich nu eigenlijk zo druk om, het maakt toch eigenlijk niet zoveel uit wat je precies gelooft of niet gelooft?

Goede vraag. Laat ik je proberen te antwoorden.

 

Wat je gelooft of niet gelooft, bepaalt welk beeld je hebt van wie God is. Als je gelooft dat God liefde is en dat Hij er uiteindelijk voor zal zorgen dat iedereen gered wordt, dan geeft dat als het ware een soort basisvertrouwen om op een ontspannen manier met je (nog) niet gelovige familieleden, vrienden of collega's om te gaan. Geloof je daarentegen dat het overgrote deel van de mensheid, misschien zelfs wel geliefden van je, na hun aardse leven door de Here God gestraft worden in een eindeloze hel, dan is het veel lastiger om vanuit een ontspannen houding met je niet-gelovige medemens om te gaan. Ook lijkt het me niet makkelijk om God echt lief te hebben, met in je achterhoofd het idee dat Hij misschien jouw geliefden eindeloos in de hel gaat straffen.

 

Ik kan me trouwens ook voorstellen dat je zegt: zo diep heb ik er nog nooit over nagedacht, ik geloof gewoon dat God liefde is en laat het verder aan Hem over. Maar als In Perspectief komen we regelmatig christenen tegen die zijn vastgelopen in hun geloof en in hun liefde voor God, juist omdat ze de hel niet kunnen rijmen met Zijn liefde. Voor deze christenen is de boodschap die wij proberen vanuit de Bijbel handen en voeten te geven, van een God die in Jezus uiteindelijk een redder is van alle mensen, een enorme bevrijding. Dit is in een notendop waarom wij ons zo 'druk' maken.

 

Ik wens jullie allemaal van harte Gods onmisbare zegen toe voor het nieuwe jaar!

 

Wim Hoogendijk